খাকীৰ প্ৰসংগত এটা দুটা কথা

 

অতনু ভূঞাৰ "খাকী" ছবিখনৰ নাম ঘোষণাৰ দিনাৰ পৰা এক ধৰণৰ কৌতুহলৰ সৃষ্টি হৈছিল | ভূঞাই নতুন কিবা এটা কৰি ভাল পায় আৰু কামত তাৰ প্ৰতিফলন ঘটে- সেই কথাটোৱেই আছিল এই কৌতুহলৰ প্ৰধান কাৰণ | ছবিখন চোৱাৰ পিছত ভাৱ হ'ল আমি যিমানখিনি আশা কৰিছিলোঁ  ছবিখনে তাতকৈ বেছি পৰিমাণেহে আমাক দিলে | ছবিখনৰ কাহিনী সাধাৰণতে আমি চিনেমাত দেখা পোৱা কাহিনীতকৈ বহুত বেলেগ | খাকী পোচাক পৰিহিত পুলিচৰ ব্যক্তিত্ব, কৰ্মজীৱন আৰু সামাজিক জীৱন এই তিনিওটাকে তেওঁ সাঙুৰি লৈছে | সাধাৰণতে চিনেমাত পুলিচক হয় নায়ক বা খলনায়ক- তেনেকুৱা স্পষ্ট দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয় | খাকী ছবিখনত পুলিচ বিষয়া গৰাকী মূল চৰিত্ৰ, কিন্তু তেওঁক দেৱতুল্য কৰাৰ চেষ্টা পৰিচালকে কৰা নাই | পুলিচ সংক্ৰান্তত আমি যিবোৰ কথা শুনি থাকোঁ তেনেকুৱা কথাকো চৰিত্ৰটিৰ মাজেৰে প্ৰকাশ কৰা হৈছে | ৰাজনৈতিক নেতা আৰু তেওঁলোকৰ শক্তিয়ে পুলিচক কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰে সেই কথাও ছবিখনত বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে | 

ছবিখনত নতুন পুৰণি আটাইবোৰ অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে ভাল অভিনয় কৰিছে | পৰিচালক এজনে নিজৰ প্ৰথমখন ছবিত একেবাৰে নতুন অভিনেতা এজনৰ কান্ধত ছবিখনৰ বোজা দিয়াটো যথেষ্ট সাহসিকতাৰ কাম | এই সাহস অতনু ভুঞাৰ আছে কাৰণেই তেওঁ চৰিত্ৰটি সফল ৰূপত উপস্থাপন কৰিব পাৰিছে | এই  চৰিত্ৰটোত পৱন গায়নৰ বাহিৰেই অইনক কল্পনা কৰাটো কঠিন | ৰাজনৈতিক নেতাৰ ৰূপত অৰুণ নাথ অতি বিশ্বাসযোগ্য | ডাক্তৰ জাহানাৰা বেগমক এটা বেলেগ ৰূপত আমি দেখিবলৈ পালোঁ, ইয়াৰ কাৰণেও পৰিচালক ধন্যবাদৰ পাত্ৰ |  মূল চৰিত্ৰটিৰ সহযোগী পুলিচ বিষয়াগৰাকীৰ অভিনয়ো ভাল লাগিছে আন দুটিমান চৰিত্ৰত হেমন্ত দেৱনাথ গীতাৰ্থ শৰ্মা আৰু নন্দিনী বৰুৱাকো  ভাল লাগিছে |

ছবিখনত ধুবুৰী অঞ্চলৰ কিছু দৃশ্য দেখুওৱা হৈছিল যিবোৰ ঠাই আমি অসমীয়া চিনেমাত পূৰ্বতে দেখা নাছিলোঁ | ছবিখনৰ প্ৰতিটো ফ্ৰেমতেই পৰিচালকৰ চিন্তা আৰু নিষ্ঠাৰ প্ৰতিফলন ঘটিছে | এটা সৰু উদাহৰণ দিছোঁ  আৰক্ষী বিষয়া গৰাকীৰ সহযোগীজনে তেওঁৰ ঘৰলৈ বিষয়াজনক মাতি নিয়ে, ছোৱালীজনীৰ গান এটা শুনায় | এই সৰু দৃশ্যটিত ঘৰটোৰ বেৰত দেখা পাইছোঁ ভূপেন হাজৰিকা জ্যোতিপ্ৰসাদ আদিৰ ফটো তাত থোৱা আছে,  আৰু এখন ফটো আছে পুলিচ বিষয়াগৰাকী তেওঁৰ ঘৈণীয়েক আৰু ছোৱালীজনীৰ- ছোৱালীজনীয়ে কিবা পদক এটা পাইছে, সেই মুহূৰ্তটি উদযাপন কৰা ফটো | সেই ফটোখন পৰ্দাত খুব কম সময়ৰ কাৰণে ওলাইছে, সেই ছবিখনেই সমগ্ৰ পৰিয়ালটিৰ সাংস্কৃতিক পৃষ্ঠভূমি সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ কৰি তুলিছে |  

ছবিখনৰ বেকগ্ৰাউণ্ড স্ক'ৰ খুব সুন্দৰ,  দৃশ্যবোৰৰ মুড সৃষ্টি কৰা আৰু তাত গতি সংযোগ কৰাত বেকগ্ৰাউণ্ড মিউজিকেই যথেষ্ট সহযোগ কৰিছে |  দৃশ্য গ্ৰহণ খুব ভালদৰে কৰা হৈছে, বিশেষকৈ বহুত মানুহ থকা দৃশ্যবোৰ কৰাটো কষ্টকৰ, সেইবিলাকো খুব সুন্দৰকৈ আৰু বিশ্বাসযোগ্যভাৱে কৰা হৈছে | ছবিখনৰ কাহিনী বৰ্ণনাৰ যিটো কৌশল তাত মোৰ ভাৱ হয় ফ্লেছবেকৰ আধিক্যই মনোযোগক অলপ বাধা দিছে | ছবিখনৰ আৰু এটা ভাল আৰু চকুত লগা দিশ হ'ল চৰিত্ৰবোৰৰ মুখৰ সংলাপ | সংলাপবোৰ বাস্তৱৰ পৰা তুলি অনা, মানুহে তেনেকৈয়ে কথা কয় | আমাৰ বেছিভাগ ছবিৰ সংলাপত লিখি দিয়া বাক্য কিছুমান পঢ়ে, কথা নকয় | এই ছবিত চৰিত্ৰই কথা পাতিছে, কথা কৈছে | এই কৃতিত্বৰ কাৰণে অতনু ভূঞাক আকৌ এবাৰ বেলেগে অভিনন্দন জনাইছো | ছবিখনৰ দৈর্ঘৰ বিষয়ত এটা কথাই ক'ব পাৰোঁ,  বিশেষকৈ দ্বিতীয় ভাগৰ দৈৰ্ঘ অকণমান কমাব পৰা হ'লে ভাল আছিল |      

আজি ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী

আজি ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী | আজিৰ পৰা ঠিক এশ এক বছৰ আগতে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ব্ৰজেন বৰুৱাই | তেওঁৰ শতবৰ্ষ পাৰ হৈ গ'ল শব্দহীনভাৱে | গীত, চলচ্চিত্ৰ, অভিনয়, পৰিচালনা- এই আটাই কেইটি দিশেৰে অসমৰ সংস্কৃতি জগতত সশব্দে বিচৰণ কৰি থকা কৰ্মযোগীজনৰ শতবৰ্ষ নিশব্দেই পাৰ হৈ গৈছিল | আজি আৰু এটা বছৰ পাৰ হৈ গ'ল |

অসমীয়া ছবি জগতৰ কাৰণে ব্ৰজেন বৰুৱাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৱদান আছিল কলিকতা নিৰ্ভৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰযোজনাৰ জগতখনক তেওঁ এককভাৱে কলিকতাৰ পৰা অসমলৈ লৈ আহিছিল | ষ্টুডিঅ'ৰ সীমাবদ্ধতা অতিক্ৰম কৰি তেওঁ আচল লোকেশ্যনত দৃশ্য গ্ৰহণ কৰি অসমত ছবি নিৰ্মাণ সহজ কৰি তুলিছিল | সংগীত হওক বা চিনেমাই হওক সকলো ক্ষেত্ৰতেই তেওঁ অকলেই নহয় লগত আৰু বহুজনক আগবঢ়াই লৈ গৈছিল | অসমীয়া ছবি জগতত থলুৱা কাৰিকৰী শিল্পীৰ সংযোজন তেওঁৰ অন্যতম অৱদান | চিনেমা জগতত এটা কথা আছে- পোহৰৰ পৰা আঁতৰ হ'লেই মানুহৰ মনৰ পৰাও আঁতৰ হয় | ব্ৰজেন বৰুৱাৰ ভাগ্যত হয়তো তাকেই লেখা আছিল | 

অসমৰ সংস্কৃতিবান সাংস্কৃতিক মন্ত্ৰী মহোদয়লৈ মোৰ অনুৰোধ ব্ৰজেন বৰুৱাৰ এটি আবক্ষ মূৰ্তি জ্যোতি চিত্ৰবন চৌহদত অথবা আইদেউ প্ৰেক্ষাগৃহৰ সন্মুখত স্থাপন কৰিব লাগে | এইটো খুব সৰু  অনুৰোধ আৰু চৰকাৰ এখনৰ বাবে এই অনুৰোধটো ৰক্ষা কৰা  অকণো কঠিন কাম নহ'ব | 

অসমীয়া চিনেমাৰ অসমীয়া অভিনয় শিল্পী

অসমীয়া চিনেমা চোৱা বা নোচোৱা প্ৰসংগত সেইদিনা অমৰদীপ গগৈয়ে এটা ফেচবুক প'ষ্ট দিছিল |তেওঁ লিখিছিল- ‘অসমীয়া চিনেমাৰ লগত জড়িত লোকসকলে অসমীয়া চিনেমা চায় নে? উত্তৰটো নিৰাশাজনক। সৰহভাগেই টিকট কাটি অসমীয়া চিনেমা নাচায়। বিশেষ প্ৰদৰ্শনী থাকিলে, মাতিলে গৈ চাই আহে। চাই বেয়া চিনেমা একোখনকো ভাল বুলি মন্তব্য কৰে। সেয়ে সাধাৰণ দৰ্শকৰ ওচৰত তেওঁলোকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পায়। দীৰ্ঘদিন ধৰি দেখিছোঁ - অসমীয়া চিনেমাৰ লগত জড়িতসকলৰ বৃহৎ সংখ্যকে চিনেমা গৃহত গৈ টিকট কাটি অসমীয়া চিনেমা নাচায়।“

তেওঁ আৰু লেখিছিল- শেহতীয়া দুবছৰত মুক্তি পোৱা চিনেমাৰ তালিকা এখন লৈ যদি কোনোবাই এটা জৰীপ চলাই তেতিয়া দেখিব - সৰহভাগেই সেই চিনেমা সমূহ চোৱা নাই। (আজিকালি প্ৰচাৰৰ কথাটো এটা বাহানাহে। হাততে থকা ম'বাইলত বুক মাই শ্ব' এপত শুকুৰবাৰে এটা ক্লিক কৰিলেই সকলো গম পায়। সপ্তাহত এটা দিন তেওঁলোকে এপটো খুলি চাব নোৱাৰাৰ কোনো কাৰণ নাই। অৱশ্যে এই কথাটো মই সাধাৰণ জনৰ ক্ষেত্ৰত কোৱা নাই। চিনেমাৰ লগত জড়িত সকলৰ কথা কৈছোঁ। সহযোগী নিৰ্মাতা সকলে কিনো কৰিছে তাৰ খবৰ ৰখাটো, চোৱাটো এটা দায়িত্ব) । আন এটা চাম আছে তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ বৃত্তৰ বাহিৰৰ লোকৰ চিনেমা নোচোৱাটো এটা কৰ্তব্য বুলিয়ে ধৰে। কিন্তু তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কৰা চিনেমা সকলোৱে চাব লাগিব বুলি এটা ফটোৱা জাৰি কৰে। তেওঁলোকৰ চিনেমা নাচালে অসমীয়া চিনেমা ৰসাতলে যাব বুলি ভাবে। ৰিমা দাসৰ ‘ভিলেজ ৰকষ্টাৰ’ মুক্তিৰ সময়ত এই কথাটো মুকলিকৈ আলোচনা হৈছিল। তেওঁলোকৰ এটা চামে পুৰস্কাৰৰ বাবে বনোৱা চিনেমা নাচাওঁ বুলি ঠিক কৰি লৈছিল। আইৰণিটো হ'ল তেওঁলোকেই আকৌ পুৰস্কাৰৰ আশাত চিনেমা মহোৎসৱলৈ নিজৰ নিজৰ চিনেমা পঠায়।‘

এইখিনিলৈকে পঢ়ি থাকোঁতে মোৰ এটা বেলেগ কথা মনত পৰিল | সত্যজিত ৰায়ৰ 'সীমাবদ্ধ' ছবিখনৰ কথা | ছবিখনৰ মূল চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল বৰুণ চন্দই | ছবিৰ প্ৰিমিয়াৰৰ সময়ত সত্যজিৎ ৰায়ে তেওঁক দুটা টিকট দিছিল | 'এটা তোমাৰ কাৰণে, বাকীটোৰে তুমি কাৰোবাক লৈ আহিবা |' বৰুণ চন্দ্ৰই এটা টিকট নিজৰ বাবে ৰাখিলে, আনটো তেওঁ মাকৰ কাৰণে ৰাখিলে |  আৰু তেওঁ নিজে ষোল্লটা টিকট কিনি ল'লে, সেই কেইটাৰে তেওঁ বন্ধু-বান্ধৱক দেখুৱালে | এই কথাটো মনত পৰিল  এইকাৰণেই যে আমি বহু চিনেমাৰ অভিনেতা-অভিনেত্ৰীৰ কথা জানো, তেওঁলোকে প্ৰিমিয়াৰৰ সময়ত প্ৰযোজক বা পৰিচালকক সোধেগৈ- মই কিমানজন আলহী আনিব পাৰিম ! চিনেমা এখনত এজন অভিনেতাই অভিনয় কৰিছে, চিনেমাখনৰ সফলতাৰ এটা অংশ তেওঁৰো | চিনেমাখন যদি সফল হয়, মানুহে যদি তেওঁৰ অভিনয় ভাল পায়, তেওঁৰ লাভ হ'ব |  চিনেমাখনৰ লাভ হলে তেওঁৰো লাভ | চিনেমা এখনে এটা অভিনেতাক এজন অভিনেতাক বহুত বস্তু দিয়ে, তেওঁক থিয় হ'বলৈ মাটি এডোখৰ দিয়ে, পৰিচালকে তেওঁৰ সপোনৰ চৰিত্ৰ এটা তেওঁৰ যোগেৰে জীৱন্ত কৰাব বিচাৰে, একোখন ছবিৰ একোটা চৰিত্ৰই একোজন অভিনেতাৰ অভিনয় জীৱন স্মৰণীয় কৰি তুলিব পাৰে | এখন ছবিৰ তেনেকুৱা এটা শক্তিশালী অংগ হোৱাৰ পিছতো অভিনেতাজনে ছবিখনৰ লগত কিয় আত্মীয়তা অনুভৱ নকৰে ? কিয় এজন অভিনেতাই তেওঁৰ বন্ধু-বান্ধৱক মাতি নি টিকট কাটি ছবিখন চাবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰিব নোৱাৰে ? এই প্ৰশ্নটোৱে মোৰ মনত বাৰে বাৰে খুন্দিয়াই থাকে |                                                                             ( বৰুণ চন্দৰ কথাখিনি Satyajit Ray- The man who knew too much গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে )

x

'খাকী' চিনেমাখন চাবনে

এগৰাকী চিত্ৰৰসিক আছে -  অসমীয়া চিনেমা ৰিলিজৰ  তাৰিখ ঘোষণা হ'লেই মোক ফোন কৰি সোধে - এইখন চিনেমা চাবনে ?  চাম বা নাচাম কাৰণটো কি -  'খাকী' মুক্তিলাভৰ দিন ঘোষণা কৰাৰ লগে লগে একেটা প্ৰশ্ন পুনৰ সুধিলে | মোৰ স্পষ্ট উত্তৰ আছিল -  চাম | গতিকে তাৰ পৰৱৰ্তী প্ৰশ্নটো আহিল- কিয় ? এই 'কিয়'টোৰ উত্তৰ মই অলপ দীঘলীয়াকেই দিব  লাগিব |  

১৯৯২-৯৩ চন সঠিক মনত নাই | মই আকাশবাণীৰ চাকৰিত যোগদান কৰিছোঁ আৰু সেই সময়তেই কোনোবা এখন মেগাজিনত অতনু ভূঞাৰ এখন নাটক পঢ়িছিলো | নাটকখনৰ বিষয় আছিল মহাত্মা গান্ধী | মই আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ত সেই নাটকখন কৰিম বুলি ঠিক কৰিলোঁ |  অনুমতিৰ কথা আহিল | অতনুলৈ ফোন কৰিলোঁ | তেতিয়া চিনাকি আছিল যদিও বিশেষ ঘনিষ্ঠতা হোৱা নাছিল | ফোন কৰিলোঁ, উদ্দেশ্য কলোঁ | তেওঁ একেষাৰে ক'লে- 'এই নাটকখন আপোনাৰ, আপোনাকে দি দিছোঁ | যি খুচি তাকে কৰিব পাৰে |' কিন্তু মোক লিখিত এটা অনুমতি লাগে | 'নালাগে মই দিছোঁ সেইখন আপোনাৰ হৈ গ'ল" |  কিবা কাৰণত নাটকখন কৰা নহ'ল সেইটো বেলেগ কথা | কিন্তু একে আষাৰে মোক নাটকখন কৰাৰ কাৰণে অনুমতি দিছিল সেইটোৱে মোৰ মনটো ভাল লগাই থাকলে | 'খাকী' চাম সেইটো কাৰণতে | সেইটো প্ৰথম কাৰণ | দ্বিতীয় কাৰণ-  অতনুৱে অলপ বেলেগ ধৰণে চিন্তা কৰিব পাৰে, চিন্তা কৰে আৰু সেইমতে কামো কৰে | সেইটোৰ বহুত উদাহৰণ আছে | কিন্তু মোক বেছিকে ইমপ্ৰেছ কৰা তেনেকুৱা এটা উদাহৰণ আছিল -  এটা গান - 'বাবু ভিক্ষা দিয়ক না' |  অনুজাই খুব সুন্দৰ গাইছিল | সেই অনুজাই এই খাকী ছবিটো গান গাইছে | এই গানটোৰ কাৰণেও মই আগ্ৰহেৰে অপেক্ষা কৰিছো | 'বাবু ভিক্ষা দিয়ক না' - বহুত বছৰ আগৰ গান, এতিয়াও মোৰ কাণত সেই গানটোৰ কেইটামান পংক্তি বাজি থাকে | 

তৃতীয় কাৰণটো হ'ল "খাকী' ছবিখন -  ছবিখন কি হৈছে মই ক'ব নোৱাৰোঁ কিন্তু ছবিখনৰ যিখিনি বস্তু দেখি আছো সেইখিনিয়ে আকৰ্ষণ কৰে | 'খাকী' নামটো যেনেকৈ লেখা হৈছে - সেই  ডিজাইনটোৱে চিনেমাৰ ফিলিংছ এটা দিয়ে, চিনেমা চিনেমা এটা অনুভৱ দিয়ে | সেই অনুভৱটো আছিল - আমি যেতিয়া চিনেমাৰ কাৰণে পাগল আছিলোঁ- আমি যেতিয়া চিনেমাৰ আকৰ্ষণত ভালদৰে নিমজ্জিত হৈছিলোঁ - কৈশোৰ আৰু যৌৱনৰ সন্ধিক্ষণৰ সেই সময়খিনিত | সেই সময়ত চিনেমাস্কোপ আহো আহো হৈছিল,  চিনেমাৰ নাম ইত্যাদি চিনেমাস্কোপৰ দৰে বহল ধৰণে লেখা হৈছিল | অতনু ভূঞাৰ 'খাকী' নামটো আৰু বিভিন্ন ঠাইত তাৰ ৰিফ্লেকশ্যন দেখা পাইছোঁ, তাৰ প্ৰতিধ্বনি শুনিবলৈ পাইছোঁ, তাৰ প্ৰতিফলন দেখা পাইছোঁ আৰু একেধৰণে কিবা চিনেমা ভাল পোৱাৰ কিবা একেডাল ষ্ট্ৰিং যেন আমাৰ দুয়োৰে মনত বাজিছে - এই ভাৱ মনলৈ আহিছে | মোৰ 'চিনে কুইজ' নামৰ কিতাপ এখন আছিল তাৰ বেটুপাতত নামটো তেনেকুৱা ডিজাইন এটাত  লিখা আছিল  | 

এখন চিনেমা চাবলৈ এই মুহূৰ্তত এইকেইটা কাৰণেই যথেষ্ট |   

বাটে বাটে সুৰ সিঁচি থৈ . . .

'মোৰ ফোন নম্বৰটো ডিলিট কৰিলে নেকি ?'- চাদুল্লাই ফোনত খঙেৰে সোধে ৷
'হাৰে কিয় কৰিম ? মৰি যোৱা মানুহৰে নম্বৰ মই ডিলিট নকৰোঁ ৷'
'অ’, ঠিক আছে৷ বহুদিন ফোন কৰা নাই যে, সেই কাৰণে সুধিলোঁ ৷' 

চাদুল্লাৰ লগত মোৰ কথা বতৰা তেনেদৰেই আৰম্ভ হয়, মাজত বহু সময় বিভিন্ন বিষয়, শেষ পৰিয়ালৰ কুশল বাৰ্তাৰে ৷ আজিৰ পৰা এনেদৰে ফোন নাবাজিব, ফোন নম্বৰ ডিলিট কৰা বুলি খঙৰ সুৰেৰে মৰমৰ অভিযোগ নকৰিব ৷ ফোন নম্বৰটি কনটেক্ট লিষ্টত ৰৈ যাব, কেতিয়াবা কাৰোবাৰ ফোন নম্বৰ বিচাৰিলে চাদুল্লাৰ নম্বৰটি ওলাব, কিছু সময় ৰৈ যাম, অলেখ শব্দ আৰু ছবিয়ে চাৰিওফালে ভিৰ কৰিব ৷

সেই ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ পাৰত তোলা ফটোখন ৷ সেইখন উৰি আহিব ৷ চাদুল্লাক কায়িকভাবে লগ পাইছিলোঁ আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ত ৷ তাৰ আগতে তেওঁৰ সুৰৰ বিখ্যাত গীতটি শুনিছিলোঁ - অহাৰ দৰে উভতি আঁতৰি গ’লা..৷ ওচৰৰ পৰা লগ পোৱাৰ পাচত অনুভব কৰিছিলোঁ, এই সুৰ তেওঁৰ বাবেই হে সম্ভব ৷ কিয় এই ভাব হৈছিল তাৰ কোনো যুক্তি মোৰ হাতত নাই, কিন্তু ভাবটো হৈছিল ৷

আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ অফিচত খালী হৈ থকা এখন টেবিলত মোৰ ভাগ পৰিছিল ৷  খালী টেবিল, ড্ৰয়াৰত একো নাই ৷ আগতে তাত জ্যোতিষ¸ ভট্টাচাৰ্য বহিছিল, তেখেতৰ বিয়োগৰ পাচত সেইখন খালী হৈ আছিল ৷ টেবিলখনৰ ড্ৰয়াৰবোৰ পৰিষ্কাৰ কৰি থাকোতে এটা টেইপ হাতত পৰিল ৷ আকাশবাণীত বাণীবন্ধনৰ বাবে সেই টেপ ব্যবহাৰ কৰা হৈছিল ৷ টেপটোত কি আছে সেই কথা লেখা কাগত তাত নাছিল ৷ মই ষ্টুডিঅ’লৈ গৈ টেপটো শুনি চালোঁ ৷ ‘যোৱাৰ পৰত সৰা শেৱালী বুটলি কি হ’ব কোৱা’- আকাশবাণীৰ বাবে জ্যোতিষ¸ ভট্টৰ অন্তিমটি গান ৷ গানটি শেষ হ’ল৷ টেপটি ঘুৰি থাকিল ৷ পুনৰ বাজি উঠিল একেটাই গান ৷ একেটি গান, তিনিবাৰ ৰেকৰ্ডিং কৰা ৷ শেষ হোৱাৰ ঠিক আগে আগে চাদুল্লা সোমাল ৷ তেওঁক সুধিলোঁ - তিনিটা টেক কিয় ? নে এটা টেক তিনিবাৰ কপি কৰা হৈছে ৷ 
'তিনিটা বেলেগ বেলেগ ৷ আপোনাৰ কোনটো টেক ভাল লাগিছে ?'
'মইতো একে পাইছোঁ তিনিওটি গীত ৷' 
'নহয়, পাৰ্থক্য আছে ৷ এবাৰ জ্যোতিষ¸দাই ভাল পোৱা নাছিল, এবাৰ মই ৷ তৃতীয় কাটটি ফাইনেল ৷'
এইবাৰ মই আচৰিত হোৱাৰ পাল ৷ 'কওকচোন তিনিওটাৰ কি পাৰ্থক্য ?'
চাদুল্লাই টেপটো ৰিউইণ্ড কৰিলে, অলপ বিচাৰি এটা শব্দ উলিয়ালে, ‘এইটো জ্যোতিষদাই গাওঁতে ভাল হোৱা নাই বুলি ভাবিছিল ৷’ 
'আৰু আপুনি ভাল নোপোৱাটো ?'
টেপটো ফাষ্ট ফ’ৰৱাৰ্ড হ’ল ৷ অলপ ইফাল সিফাল কৰি মেণ্ডোলিনৰ সৰু পিচ এটা উলিয়ালে- এইটো ৷ মোৰ কাণে একো পাৰ্থক্য ধৰিব নোৱাৰিলে ৷ কেৱল এটা কথাই মোৰ ভাল লাগি থাকিল- এটা গানৰ এটি সৰু অংশ সৃষ্টিৰ বাবেও ইমান কষ্ট, ইমান মনযোগ . . . 

এতিয়াও, গানটি শুনিলে মেণ্ডোলিনৰ সেই টুকুৰাটি কেনে উজ্জ্বল হৈ গানটোৰ পৰা ওলাই আহে |
সেই সময়ত ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে মোৰ অলপ খ্যাতি আছিল ৷ চাদুল্লাৰ ফটো তোলাৰ কথা ওলাল ৷ মোৰ ইচ্ছা ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ পাৰত বহি তেওঁ গীটাৰ বজাব আৰু মই ফটো তুলিম ৷ কথা মতে এদিন আবেলি ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ পাৰ পালোগৈ ৷ এটা শিলৰ ওপৰত বহি হাতত গীটাৰখন ল’লে ৷ ‘তোলক ৷’ ‘নহয়, আপুনি বজাই থাকক, মই তুলিম ৷’
'কি বজাও ?'
'যোৱাৰ পৰত -'
আকাশবাণীৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ গীটাৰবাদক আৰু সুৰকাৰ চাদুল্লাই বজাই গ’ল তেওঁৰ প্ৰিয় সুৰটি- এবাৰ, দুবাৰ, বহুবাৰ ৷ মই মাথোঁ শুনি গলোঁ, ফটোখন তুলিবলৈ পাহৰি গলোঁ ৷

আকাশবাণী গুৱাহাটীত চাদুল্লাৰ এটি দীঘল সাক্ষাত গ্ৰহন কৰিছিলোঁ, ‘মোৰ সংগীত যাত্ৰা’ নামৰ অনুষ্ঠানটিৰ বাবে ৷ তাতেই সংকলিত হৈ আছে তেওঁৰ সংগীত জীৱনৰ প্ৰায় নব্বৈ শতাংশ কথা ৷ জ্যোতিষ ভট্টই আকাশবাণীৰ বাবে গোৱা শেষ গীতটিৰ লগত চাদুল্লা জড়িত ৷ ভূপেন হাজৰিকাই আকাশবাণীৰ বাবে গোৱা শেষ গানটিৰ লগতো চাদুল্লা জড়িত, লগত ময়ো ৷ সেয়া অন্য এক স্মৰণীয় অভিজ্ঞতা আমাৰ দুয়োৰে বাবে ৷ এইবোৰ গীত আৰু কাহিনীৰ মাজেৰেই চাদুল্লা জীয়াই থাকিব ৷  

Dainik Assam / 31-10-2025

নোবেলজয়ী লেখকৰ কিতাপ

 

দেউতা আছিল বিদেশী সাহিত্যৰ গভীৰ অনুৰাগী ৷ বিশেষকৈ বিদেশৰ বিভিন্ন ভাষাৰ পৰা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ হোৱা কিতাপ পঢ়াত দেউতাৰ খুব অনুৰাগ আছিল ৷ নোবেল বঁটা ঘোষণা হোৱালৈকে আগ্ৰহেৰে অপেক্ষা কৰিছিল আৰু সেই লেখক জনৰ কিতাপ যিকোনো প্ৰকাৰে সংগ্ৰহ কৰি পঢ়িছিল ৷ বহু সময়ত তেওঁ আগতে পঢ়া কিতাপৰ লেখকেও নোবেল বঁটা পোৱা দেখিছিলোঁ ৷ গেব্ৰিয়েল মাৰ্কুইজৰ কিতাপ নোবেল ঘোষণা হোৱাৰ বহু আগতেই দেউতাই পঢ়া দেখা পাইছিলোঁ৷ শেষ বয়সত জিদ্দু কৃষ্ণমূৰ্তিৰ দৰ্শনৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হোৱাৰ পাচত দেউতাই ফিকচন, ড্ৰামা আদি পঢ়া কমাই দিছিল ৷ দেউতাৰ টেবিলতে দেখা পাইছিলোঁ ‘চাটানটাংগো’ নামৰ কিতাপ এখন৷ নামটো অলপ ভাৰতীয় যেনো লাগিছিল, লাষ্ট টাংগোৰ লগত অলপ সাদৃশ্য থকা যেনো পাইছিলোঁ ৷ লেখকৰ নামটো পঢ়িবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ,  - ক্ৰাছজনাহৰকাই লাজলো- মোৰ নিজকে সৌৰভ কুমাৰ চলিহাৰ গল্পৰ সেই চাব-এডিটৰজন যেন লাগি গৈছিল ৷

লেখকগৰাকীয়ে নোবেল প্ৰাইজ পোৱাৰ পাচত কিতাপখন পঢ়ি চাবলৈ মন গ’ল ৷ দেউতাৰ আলমাৰী চালোঁ- কিতাপখন নাই- কোনে বা নিলে . . .

ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা গ্ৰহন কৰা সময়ত মই পিন্ধা জেকেটটো

ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা গ্ৰহন কৰা সময়ত মই পিন্ধা জেকেটটোৱে বহুতৰ মনযোগ আকৰ্ষণ কৰিছিল ৷ দক্ষিণ ভাৰতৰ এগৰাকী প্ৰযোজকে ভালেমান সময় জেকেটটি চুই চাইছিল, তেওঁৰ পৰিচালকৰ লগত আলোচনা কৰিছিল ৷ শেহত সুধিছিল - এই কাপোৰ কেবা মিটাৰো কিনিব পৰা যাব নেকি ? এগৰাকী কষ্টিউম ডিজাইনাৰে পিটিকি চাইছিল ৷ পুৰুষৰ কাপোৰ এনেদৰে চোৱা মই আগতে দেখা নাই ৷ পুৰষ্কাৰ ঘোষণা হোৱাৰ পাচদিনাই আহিছিল Swapna Dutta Deka IAS, যাৰ কবিতাৰে মই নিৰ্মাণ কৰিছিলোঁ বহুবৃত্ত ৷ তেওঁ উপহাৰ দিছিল জেকেটটি ৷ সেইটো মই থৈ দিছিলোঁ সেই বিশেষ মুহূৰ্তটিৰ বাবে ৷ সিদিনা ৰাতি আহিছিল মোৰ সহকৰ্মী ডঃ বিশ্বপ্ৰসূন চেটাৰ্জী আৰু ডঃ সূৰ্য লয়িং ৷ চেটাৰ্জী দুদিনমান আগতে ইউৰোপৰ পৰা আহিছিল, লৈ আহিছিল দুস্প্ৰাপ্য আৰু বিশেষত্ব থকা ৱাইন ৷ তাৰে এটা বটল মোক উপহাৰ দিছিল ৷ 

এই তালিকা বহু দীঘল, মাজে মাজে কৈ থাকিম ৷